Deprem, sel ve benzeri olağanüstü durumların ardından kamuoyunda sıkça gündeme gelen mücbir sebep kavramı, hukuki ve ekonomik sonuçları nedeniyle merak ediliyor. Peki mücbir sebep ne anlama geliyor, hangi durumları kapsıyor.
Mücbir Sebep Ne Anlama Geliyor ?
Mücbir sebep; kişi ya da kurumların kendi kontrolü dışında, önceden öngörülemeyen ve kaçınılmaz olaylar nedeniyle yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunu ifade ediyor. Bu tür olaylar karşısında tarafların hukuki sorumluluğu geçici olarak ortadan kalkabiliyor.
Hangi Durumlar Mücbir Sebep Sayılıyor ?
-
Deprem
-
Sel ve doğal afetler
-
Yangın
-
Savaş
-
Salgın hastalıklar
-
Devletin aldığı zorunlu kararlar, mücbir sebep kapsamında değerlendiriliyor.
Mücbir Sebebin Sonuçları Neler?
Mücbir sebep durumunda:
-
Gecikme cezaları uygulanmıyor
-
Sözleşmeler askıya alınabiliyor veya feshedilebiliyor
-
Vergi, prim ve borç ödemelerinde erteleme sağlanabiliyor
-
Cezai ve hukuki sorumluluklar kaldırılabiliyor.
Mücbir Sebep Ne Zaman Kalkar?
1. Olağanüstü durumun sona ermesi
Deprem sonrası:
-
Can ve mal güvenliğinin sağlanması
-
Ulaşım ve altyapının yeniden işler hale gelmesi
-
İş yerlerinin faaliyete geçebilmesi gibi koşullar oluştuğunda mücbir sebep etkisini yitiriyor.
2. Yükümlülüklerin yerine getirilebilir hale gelmesi
Kişi veya kurum, yükümlülüklerini artık fiilen yerine getirebiliyorsa mücbir sebep gerekçesi ortadan kalkıyor.
3. Resmî mücbir sebep kararının sona ermesi
Devlet tarafından ilan edilen mücbir sebep:
-
Süre dolduğunda
-
Yeni bir karar alınmadığında otomatik olarak kalkmış sayılıyor.
4. Engelleyici etkinin ortadan kalkması
Olay devam etse bile, sözleşmenin veya borcun ifasını engelleyen durum sona ermişse mücbir sebep geçerli kabul edilmiyor.
5. Tarafların anlaşması
Taraflar karşılıklı mutabakatla sözleşmenin devamına karar verirse, mücbir sebep hükümleri uygulanmayabiliyor.
Mücbir sebeb bitsede etkileri devam ediyor
Altyapısı, yolu, işyerleri bitmemiş, esnafı tam olarak düzenli bir vaziyet oluşturamamış enflasyon artı maddi kayıplar ve depremin götürdükleri ile başbaşa kalmış yüksek faiz oranları ile de kredi gibi seçeneklerle ayağa kalkması zorlaşmış bir durumda mücbir sebebin kalkmış olması ne kadar mantıklı bilemiyoruz ?
